1920’lerden
sonra başlayan araştırmalar sonucunda Vivaldi’nin daha önce bilinmeyen
yüzlerce yapıtı ortaya çıkmaya başladı. Bunlar çoğunlukla eski ailelerin
ve kiliselerin unutulmuş arşivlerinden bulunup çıkarıldı. Bu keşiflerin
belki de en önemlisi 1926’da Piedmont'taki bir manastırda gerçekleştirilenidir.
97 ciltlik bir müzik arşivine sahip olan manastır bunların ne olduğunu
araştıması için İtalyan müzik-bilimci Alberto Gentil’i çağırdı. Ve yapılan
araştırmaların sonunda bunların 14 cildinin Vivaldi’ye ait olduğu anlaşıldı.
Yaklaşık 200 yıldır burada terkedilmiş bulunan bu ciltlerin de aslında
eksik olduğu anlaşılınca geri kalanı da araştırılmaya başladı ve sonunda
iki kardeşin özel koleksiyonunda bulundu. Turin Ulusal Kütüphanesi’ne aktarılan
notalar bugün de burada bulunmaktadır. Bu gibi araştırmalar sonucunda bulunanlarla
birlikte, bugün bestecinin yapıtlarının sayısı yaklaşık 850’ye ulaşmıştır.
Ve bu da tamamı değildir çünkü hala bazı parçalarının kayıp olduğu bilinmektedir.
Vivaldi’nin müziğe en büyük katkılarından biri geliştirdiği konçerto*
biçimidir. Bu biçim her ne kadar onun tarafından yaratılmamışsa da, olgunlaştılıp
hemen hemen günümüzdeki şekline getirilmesinde Vivaldi'nin payı çok büyüktür
(kendi yapıtlarının yaklaşık 450’si konçertodur).
Vivaldi, konçertolarında solo çalgı ile orkestranın sürekli bir çekişme,
aslında bir savaş durumunda olduğunu düşünürdü. Buna verilebilecek belki
de en iyi örnek “Dört Mevsim” adlı konçerto dizisinin yaz bölümüdür. “Yaz”ın
ikinci bölümünde kavurucu sıcaktan bunalmış bir çoban
(solo keman) uzaktan gelmekte olan korkunç bir fırtına
(orkestra) tarafından arada sırada rahatsız edilir. Bu türden olayları
anlatan “Dört Mevsim” aynı zamanda ‘‘izlence müzik’’*
türünün ilk örneklerindendir.
Vivaldi çok usta bir kemancı olması nedeniyle, yazdığı keman konçertolarında inceden inceye işlenmiş orkestra bölümlerini eşit ölçüde incelikli ama oldukça güç solo bölümleriyle birleştirdi. Ama solo bölümlerine egemen olan uygulayımsal güçlükler gene de yalnızca müzikal niteliklerini yükseltmede sonuclanır. “Uyum ve Yaratıcılık Arasındaki Yarışma” adlı konçerto dizisinin ilk dört konçertosu olan “Dört Mevsim” anlattığı olayların büyüleyici türlülüğü ve solo uygulayımdaki ustalıkla bugün keman için yazılmış yapıtlar arasında en çok dinlenenidir.
Vivaldi yapıtlarının büyük bir bölümünü sağlığı sırasında yayımlamamıştır.
Çalıştığı kızlar yetimhanesi ve aynı zamanda konservatuar olarak da bilinen
Pieta için yazdığı yüzlerce konçerto, birçok kilise için bestelediği dinsel
parçalar ve daha başka türde pek çok parça bu yayımlanmayan yapıtlar arasındadır.
Vivaldi’nin yayımlan yapıtları özel bir kişiye adadığı ve basımı söz konusu
kişi tarafından üstlenilen “Opus”larıdır. Bunlar 12 ya da 6 parçadan oluşan
bütünlerdir.Toplam 14 Opus yayımlanmıştır:
Op. 1 ve 2, keman ve sürekli bas için 12’şer sonattan oluşur.
Op. 3 Vivaldi’nin ilk büyük yapıtıdır. Vivaldi bu yapıtı ile Avrupa’nın birçok yerinde adını duyurmuştur. “L’estro armonico” adını taşıyan bu 12 parçalık dizi, 1,2 ya da 4 keman için konçertolardan oluşur.
Op. 4 yine keman için 12 konçertodur.
Op. 5 keman ve sürekli bas için 6 sonattan oluşur.
Op. 6,7 ve 8 keman için 12’şer konçertodan oluşur. Bunların sonuncusu, Op. 8, Vivaldi’nin ünlü “Dört Mevsim”ini içerir. Bugün en çok kaydı yapılmış keman parçası olan Op. 8’in “Dört Mevsim”i oluşturan ilk dört konçertosu “ilkbahar”dan başlayarak sırayla mevsimlere göre adlandırılmıştır. Vivaldi’nin bu dört konçertodan her birinde anlattığı olaylar, sahneler, görünümler, duygular aynı zamanda notaların altına müziğikle birlikte giden dizelere dökülmüştür.
Op. 9, 1 ya da 2 keman için 12 konçertodur.
Op. 10, flüt için 6 konçertodur. Varsıl izlence müziği içeren Op. 10’un ilk üç konçertosunun adı sırayla “Denizde Fırtına”, “Gece,” ve “Saka Kuşu”dur.
Op. 11, keman ya da obua için 6 konçertodur.
Op. 12, keman için 6 konçertodur.
Op. 13, Müset, vielle, flüt, obua ya da keman için 6 sonattan oluşur.
Op. 14 ise viyolonsel için 6 sonattır.
Vivaldi’nin yayımlanmış yapıtları bunlardır. Ama geriye kalan yüzlerce
yapıtı daha vardır ve bunları sıralamak için değişik yöntemler kullanılmıştır.
Bunların arasında en çok kullanılanı Ryom sıralamasıdır.
*Keman, flüt, piyano ya da bunun gibi başka bir solo
çalgı ile ona eşlik eden orkestra için yazılmış üç devimlik yapıt. Vivaldi
zamanında yalnızca yaylı sazlardan oluşan eşlikçi orkestra daha sonra flüt,
trombon ve benzeri çalgıların eklenmesiyle bugünkü orkestraya genişletilmiştir.GERİ
*Bir öyküyü ya da resmi anlatan
müzik.GERİ
Site tasarı ve yapım Arda Bengi Yardımlı
Önerileriniz, eleştirileriniz ve
katkılarınız için
bengi@ideayayinevi.com
© İDEA YAYINEVİ 1999
Yüklenme tarihi: 29/05/1999
Güncelleme tarihi: 08/08/1999