Aristoteles, Metafizik, I.4:

‘‘Leukippos ve arkadaşı Demokritos öğelerin Doluluk ve Boşluk olduğunu ileri sürerek birine Varlık ve ('olan') ötekine Yokluk ('olmayan') demişlerdir; Dolu ya da katı olan Varlık, buna karşı boş ve seyrek olan ise Yokluktur; (buna göre var olmayan da olan gibi vardır, çünkü boşluk da cisim gibi vardır); ve bunların şeylerin özdeksel nedenleri olduklarını bildirirler.’’

Leækippow d¢ kaÜ õ ¥taİrow [5] aétoè Dhmñkritow stoixeİa m¢n tò pl°rew kaÜ tò kenòn eänaÛ fasi, l¡gontew tò m¢n øn tò d¢ m¯ ön, toætvn d¢ tò m¢n pl°rew kaÜ stereòn tò ön, tò d¢ kenòn tò m¯ ön (diò kaÜ oéy¢n m�llon tò øn toè m¯ öntow eänaÛ fasin, ÷ti oéd¢ toè kenoè tò sÇma), aàtia d¢ tÇn öntvn taèta Éw [10] ìlhn.

'Leucippus, however, and his disciple Democritus hold that the elements are the Full and the Void--calling the one "what is" and the other "what is not." Of these they identify the full or solid with "what is," and the void or rare with "what is not" (hence they hold that what is not is no less real than what is, because Void is as real as Body);

"Ve derler ki, bunlar şeylerin özdeksel nedenleridir. Ve tıpkı temelde yatan tözü bir birlik yapanlar, tüm başka şeyleri onun değişkileri aracılığıyla yaratanlar, seyreklik ve yoğunluğu bu değişkilerin ilk ilkeleri olarak alanlar gibi, bu düşünürler de "ayrımlar"ın başka herşeyin nedenleri olduklarını savunurlar. Bu ayrımlar, derler, üçtür: Şekil, Düzenleme ve Konum, çünkü var olanın yalnızca kontor, iç-değme ve eğilimde ayrı olduğunu savunurlar. Bunlardan kontor şekil, iç-değme düzenleme, ve eğilim konum demektir). Böylece A N'den şekilde, AN NA'dan düzenlemede ve Z N'den konumda ayrılır. Devime, şeylerde nereden ve nasıl doğduğuna gelince bu noktayı gözardı etmişlerdir, tıpkı başka düşünürlerin yaptığı gibi."

"and they say that these are the material causes of things. And just as those who make the underlying substance a unity generate all other things by means of its modifications, assuming rarity and density as first principles of these modifications, so these thinkers hold that the "differences" are the causes of everything else. These differences, they say, are three: shape, arrangement, and position; because they hold that what is differs only in contour, inter-contact, and inclination. (Of these contour means shape, inter-contact arrangement, and inclination position.) Thus, e.g., A differs from N in shape, AN from NA in arrangement, and Z from N in position. As for motion, whence and how it arises in things, they casually ignored this point, very much as the other thinkers did."

Yunanca karakterleri okuyabilmek için Lütfen C:\windows\fonts klasörüne Athenian fontunu kurun.

Vakum ve Plenum. Leukippos'un Atom Kuramı Eleatik Parmenides'in boşluğu yadısmasından doğdu. O da boşluk olmadıkça devimin olamayacağını kabul etti, ama Boşluğu Varlık ile özdeşleştirmenin gereksiz olduğunu düşündü. Pisagorcu boşluk az çok 'hava' ile özdeşleştirilmişken, Leukippos'un boşluğu saltık anlamda boşluktu.

1) Atomlar matematiksel olarak bölümezdirler (Pisagoras'ın Monadları gibi), çünkü içlerinde hiçbir boşluk yoktur.

2) Aynı büyüklükte olmaları zorunlu değildir;

3) Ağırlık atomların büyüklüğüne bağlıdır (ama ağırlık cisimlerin birincil bir özelliği değildir). İlk kez Epikirüs atomlara ağırlık yükledi..

Atomun Eytişimi. Atomlar özdeksel oldukları için ilkede duyusal olarak algılanabilirler. Ama Kavramı üzerine biraz düşünce duyusallığın bütünüyle arkada bırakıldığını, Atomun tasarlanmasının, imgelenmesinin ya da başka herhangi bir yolda duyusal olarak belirlenmesinin olanaksız olduğunu gösterir. Atom tıpkı nokta gibi, tıpkı zamansal kıpı gibi tam olarak karşıtların birliğidir: Bölünemez olmalıdır, ama o denli de özdeksel olarak var olmalıdır. Atom bir duyum ya da tasarım değil ama özsel olarak kavramsal olandır. Atomu Kavramsallaştırmak onu hayalet yapmak değildir. Ama fiziksel varoluşun bu en son temelinde çelişkili olması, sonsuz küçüklük üzerine dayanması doğal bilincin, resimsel-tasarımsal düşüncenin doğrulayabileceği birşey değildir. Bunun için yalın olarak kurgul düşünce, iki karşıt yanın bir ve aynı zamanda doğrulanması olarak diyalektiğin kavranması gerekir.

Atom hiç kuşkusuz özdeksel atomdur. Ama bölünemez olması onu belirli bir varlık olarak ortadan kaldırır. Ancak bu kurgul gerçek Atomun olanağı ve gerçekliğidir. Atom karşıtların birliği olarak vardır.