İdea Yayınevi - Anasayfa

Lisa Ekdahl
Vem vet

Modern Tin

Modern olan Geleneksel olandan doğar, kendini onunla karşıtlık içinde belirler. Ama bunun anlamı modernin ve gelenekselin, yeninin ve eskinin ayrılmaz birliktelikleridir: Modernleşme bir Oluş Sürecidir. Çelişkinin çözümü değil ama sürmesidir. Onda hiçbirşey tamamlanmış değildir, çünkü Oluştadır. Onda hiçbirşey enson, ciddi, sağlam, kalıcı değil, tersine geçici, yitici, uçucudur, çünkü Oluştadır. Onda herşey yenidir, ve aynı zamanda ortaya çıkar çıkmaz eskir. Onda herşey eksiktir ve hiçbirşey henüz gerçekliği içinde, Kavramı içinde olduğu gibi değildir: Hak, Ahlak, Törellik; Birey, Toplum, Devlet; Güzel Sanatlar, İnanç ve Bilgi — bütün bir dünyanın, insanın, genel olarak kültürün biçimi. Onda herşey yalnızca değişmekte, kendisi olarak yitmekte ve başkası olarak ortaya çıkmaktadır. Bu nihilizm, kalıcı olamamanın, salt akıcı olmanın, arı değişimin bu değersizliği eşit ölçüde geçici modern bilinç biçimlerinin nihilizminden, hiçliğinden sorumlu olan şeydir.

	_
Herşey akıştadır — Klasik olanın, Logosun dışında. Klasik olan zamanı zamanda yener çünkü ideale erişir. Eskimez, yeni olmayı önemsizleştirir. Biçimde erişilen sonsuzluktur.

Gene de bu süreç, eğer gerçekten süreç ise, hedefsiz bir akışkanlık, "hiç sonlanmayan" bir kötü sonsuz değildir. Bir Özgürlük, eş deyişle bir Zorunluk süreci, Ereğinin saltık denetimindeki bir İstenç sürecidir. Bir Gelişim Sürecidir. Gelişim salt değişim uğruna değişim değil, ama ussal-ereksel değişimdir; ve burada değişim değişmeyenin, yaşamayanın, geleneğin ortadan kalkışıdır. Tinin ereksel gelişimi için gereken tek şey Özgürlüktür. Modern Dönemi onu önceleyen bütün bir ön-Modern Dönemden ayıran, bütün bir Tarihi ikiye bölen muazzam ayrım evrensel Özgürlük Kavramının bilincinin doğmuş olmasıdır. Bu biricik gerçek törel bilinç bireyin ve toplumunun entellektüel, etik ve estetik olarak yetenekli olduğu herşey olması için, Bilim için, Ahlak için, ve Güzellik için, ya da bu üç öğenin özeti olan Uygarlık için biricik koşuldur. Uygarlık Kültürün tamamlanışıdır.

SCHILLER

BEETHOVEN

HEGEL

Tinin Görüngübilimi

Phänomenologie des Geistes

	_
Modern olan, yeni olan ortaya çıkar çıkmaz eskiyendir: Yeni olan salt eskiyebilme uğruna yenidir. Modern değişim gelişim sürecine ait ve böylece ereksel-ussal olabilir. Ama pekala salt yenilik uğruna yenlilk de olabilir: MODERNLİK ile ayrım içinde, MODERNİZM amaçsız, ereksiz, anlamsızdır, neye değiştiğini bilmeyen, anlamayan o Değişim uğruna Değişimdir.

Gelişimin kaynağının, enerjisinin, ereğinin insan doğasının kendisi, onun kendi ussal özü olduğu düzeye dek, insanın şimdiki bilgisizliği, duyunçsuzluğu, çirkinliği onun Gelişimini çürüten, onu aşılmaz bir kültürel-çoğulculuğa teslim olmaya zorlayan etmenler değildirler. Bunlar yalnızca onun varoluşunun geçici basamakları ya da aşamalarıdırlar. Saçma kültürel biçimler olarak, çirkin gelenekler olarak, çürümüş kökler olarak yazgıları ortadan kalkmaktır; en iyisinden güdük Türe, Erdem, Özgürlük biçimleridirler, insanın özsel olarak ussal, moral, ve estetik gizilliği karşısında daha şimdiden hiçtirler. Modernleşme insanın gerçekte olabileceği gibi olması sürecidir, çünkü onda değişimi, yenileşimi, gelişimi engelleyecek hiçbir etmen yoktur. Onda gelişmemek, değişmemek, yetersiz, değersiz, önemsiz bilinç biçimleri üzerinde kuluçkaya yatmak erdemsizliktir. Modern toplum Yurttaş Toplumudur, ve kendinde ussal İstencin kendini sınırsızca anlatma olanağı olduğu düzeye dek, Türe için bir Gerek değil, ama Varlık alanıdır. İnsan varoluşunun anlamının burada ve şimdide gerçekleşmesi için özgür duyuncun ve istencin ussal Eylem alanıdır.

www.hegel.net

İdeal olan tarihsel değildir. Klasik dediğimiz şeydir, Zamanı yenmiş olandır. Tarihsel olan ortadan kalkma gereksiniminde olan, yitici olan, böylece sürekli değişimin, yenileşmenin, gelişimin kendini tüketen gerecidir. Ancak bu kesintisiz akışkanlık insanın kendi gizilliğini, insan doğasının bütün bir entellektüel, etik ve estetik içeriğini ortaya serme olanağını sunar. Modernleşme onda hiçbir üyenin ayık olmadığı bir Bakhüs şenliğidir. Orada erdem ayakta kalmak değil ama yıkılmaktır, öyle ki Tinin her bir şekli daha yeni ve daha ayık bir Tin olarak yeniden doğabilsin. Süreç insanın sonsuz yokediciliği ile sonsuz varediciliği arasındaki sonucu belirsiz kavga değildir, çünkü Tarih belirlenimsiz bir evrende salt yineleyen anlamsız bir olaylar yığını değil, ama Us, Duyunç, İstenç, Özgürlük olarak Dünya-Tininin kendini geliştirme ve gerçekleştirme eylemidir. Çünkü Varoluşun özü Noustur. — Aziz Yardımlı.

NOESİS SES

• HEGEL KONGRESİ
• Mantık Bilimi
• Politik Felsefe
• Ön-Sokratikler
• Tarih Felsefesi
• Tüze Felsefesi
• Tinin Görüngübilimi

Tarih Felsefesi

	_
(Published with permission © Nancy Stahl)

Osmanlı İmparatorluğu Avrupa ile aynı zamanda, aslında Avrupa’nın birçok devletinden daha önce modernleşme sürecine girdi. Bu bütünsel bir kültürel dönüşüm, Osmanlı’nın Osmanlı olarak ortadan kalkışının başlangıcıydı ve sürecin ürünü Özgürlük İlkesi üzerine kurulu modern Türkiye Cumhuriyeti oldu. İlke — onurlu, bilgili, özgür, çağdaş bir törel yaşamın gücü olan ussal İdea — on yıllar boyunca salt kitlesel eğitimsizlikten kaynaklanan erdemsizliğin, karanlık boşinancın ve despotik ideolojilerin taşkınlıklarını ve çılgınlıklarını yatıştırdı, kendini milyonların ussal ve uygar istenci olarak, geri alınamaz bir Özgürlük tini olarak edimselleştirdi. Osmanlı Tini kendini daha kuruluşunda Dünya-Tini ile bütünleştirmiş, daha başında çağdaş uygarlık ile birleşmiş, değişebilen, yenileşebilen, gelişebilen bir politik yapıydı; ussal olarak ve ussallığa doğru değişebilen özgür Batı tininin parçasıydı, despotik değişmezliğinde direten usdışı Doğunun değil. Modern Cumhuriyeti kuran Tin sözcüğün en gerçek anlamında Özgürlük ve Eşitlik kavramlarını özümsemiş, değişme, yenileşme ve gelişme İstencini kavramış olan bu Osmanlı Tininden başkası değildi. Değişmeyen despotik Doğu Tini ile karşıtlık içinde, Osmanlı İmparatorluğu Tarihin Herakleitos ırmağının akışı içindeydi. Ve Avrupa Orta Çağlarının zifiri karanlık yüzyılları ile karşıtlık içinde, Tarihi pırıl pırıl aydınlık ve akışkan tutan evreydi. Osmanlı İmparatorluğu Dünya-Tininin Özgürlüğe yürüyüşünde uygarlığın bütün bir sorumluluğunu vakarla üstlenen bir kültürdü.

FelsefeYazın Dergisi

KOOP ISLAND BLUES

MODERNİZM

MODERNLİK

Modern Tin:
Aile

	_

Aile Kavramına göre doğal törel Tindir. Sevgi onun değeri iken, Erdem varlığı ile birdir. Aile sonlu, yetersiz, reel biçimlerine göre değil ama Kavramına göre alındığında,özü insan duygusunun sonsuzluğu olarak Sevgi ve törel karakter ideali olarak Erdemdir ve bunlar Aileyi göreli her kültürelliğin üzerine yükseltirler. Aile tarihsel değil ama tanrısaldır. Bireysel İstencin özgür olmadığı, kadının ve erkeğin gerçek, eşit kendileri olmadıkları gelenek ve boşinanç kültürlerinde reel Aile henüz kendi ussal idealine karşılık düşmez. Öte yandan, İnsanın gerçek kendisinin Oluş süreci olarak modern kültürlerde törel karakter henüz Aile için herhangi bir sağlamlık sunamayacak bir akışkanlık içindedir, kadın ve erkek tözsel karakterlerini ve böylece mutluluk hakkını ve yeteneğini kazanmış değildirler. — Ailede ve Sevgide birey doğal bağımsızlığını yitirir. Ama bu bağımsızlık kendinde soyut Benin özencinden daha değerli değildir. Birey kendini ancak başkasındaki öz-duygusunda kazanabilir. Ve ancak o zaman yalnızca Sevgiyi değil ama gerçek, somut Özgürlüğünü de yaşar.

Mantık Bilimi (B)
Hegel

	_

İkinci Kesim
Bölüm İki
GÖRÜNGÜ

A. GÖRÜNGÜNÜN YASASI

3. Yasa öyleyse özsel Görüngüdür; Görüngünün kendi koyulmuşluğunda kendi içine yansımasıdır, kendisinin ve özsel-olmayan Varoluşun özdeş İçeriğidir. Şimdi ilk olarak Yasanın Varoluşu ile bu Özdeşliği ilkin yalnızca dolaysız, yalın Özdeşliktir, ve Yasa Varoluşuna karşı ilgisizdir; Görüngü Yasanın İçeriğine karşı bir başka İçerik daha taşır. O ilk İçerik hiç kuşkusuz özsel-olmayandır ve ikinciye geri çekiliştir; ama Yasa için onun tarafından koyulmuş olmayan bir ilktir; buna göre İçerik olarak Yasa ile dışsal olarak bağlıdır. Görüngü daha sağın belirlenimlerin bir çokluğudur ki, bunlar ‘Bu’ya ya da somut olana aittirler ve Yasada kapsanmazlar, ama bir başkası yoluyla belirlenirler. — İkinci olarak, Görüngünün Yasadan ayrı olarak kapsadığı yan kendini olumlu olan olarak ya da bir başka İçerik olarak belirlemiştir; ama özsel olarak olumsuz olandır; Biçim ve onun genel olarak Görüngüye ait devimidir. Yasalar alanı Görüngünün dingin İçeriğidir; Görüngü aynı İçeriktir, ama kendini dinginliksiz değişim içinde ve başkasına-yansıma-olarak sergiler. Olumsuz olarak Yasa, kendini saltık olarak başkalaştıran Varoluş, karşıta geçme, kendini ortadan kaldırma ve birliğe geri alma devimidir. Yasa bu dinginliksiz Biçim ya da olumsuzluk yanını kapsamaz; Görüngü buna göre Yasaya karşı bütünlüktür, çünkü Yasayı, ama daha da çoğunu, yani kendini devindiren Biçim kıpısını da kapsar.— Üçüncü olarak, bu eksiklik Yasada öyle bir yolda bulunur ki, Yasanın İçeriği ilkin yalnızca türlü, böylelikle kendine karşı ilgisiz olan bir İçeriktir, buna göre yanlarının birbirleri ile Özdeşliği ilkin yalnızca dolaysız ve böylelikle içseldir ya da henüz zorunlu değildir. Yasada iki İçerik-belirlenimi özsel olarak bağlıdır (örneğin düşme devimi Yasasında uzay-büyüklüğü ve zaman-büyüklüğü; içinden geçilen uzay geçen zamanların karesi ile orantılıdır); bağıntılıdırlar; bu bağıntı ilkin yalnızca dolaysız bir bağıntıdır. Buna göre benzer olarak ilkin yalnızca koyulmuş bir bağıntıdır, çünkü Görüngüde genelde dolaysız olan koyulmuşluk imlemini kazanmıştır. Yasanın iki yanının özsel birliği onların olumsuzlukları olacak, yani biri kendisinde kendi başkasını kapsayacaktır; ama bu özsel birlik henüz Yasada ortaya çıkmış değildir. (Böylece düşmede içinden geçilen uzayın Kavramında zamanın uzaya kare olarak karşılık düştüğü imlenmez. Düşme duyulur bir devim olduğu için zaman ve uzay ilişkisidir; ama ilk olarak zamanın kendisinin belirleniminde — e.d. sıradan tasarımına göre alındığı gibi zamanda — onun uzay ile bağıntısı imlenmez, ve evrik olarak; denir ki, zaman pekala uzay olmaksızın ve uzay zaman olmaksızın tasarımlanabilir; böylece biri ötekine dışsal olarak eklenir, ve bu dışsal bağıntı devimdir. İkinci olarak, daha yakın belirlenim, yani devimde uzayın ve zamanın birbirleri ile büyüklüklere göre ilişkili olmaları ilgisizdir. Bu ilişkinin Yasası deneyimden bilinir; bu düzeye dek yalnızca dolaysızdır; henüz bir tanıtlama, e.d. Yasanın yalnızca oluvermediğinin ama zorunlu olduğunun bilgisi için bir dolaylılık ister; genel olarak Yasa bu tanıtlamayı ve nesnel zorunluğu kapsamaz.) Yasa buna göre Görüngünün yalnızca olumlu özselliğidir, olumsuz değil; Görüngü açısından İçerik belirlenimleri Biçimin kıpılarıdırlar, böyle olarak kendi başkalarına geçerler ve kendilerinde o denli de kendileri değil ama kendi başkalarıdırlar. Öyleyse Yasada onun bir yanının koyulmuşluğu hiç kuşkusuz öteki yanın koyulmuşluğudur; ama gene de bunların İçerikleri bu bağıntıya karşı ilgisizdir, kendisinde koyulmuşluğu kapsamaz. Yasa buna göre hiç kuşkusuz özsel Biçimdir, ama henüz yanlarına İçerik olarak yansımış olgusal Biçim değil.

Dizge

Aydınlanma ve
Romantizm
Aziz Yardımlı

	_

"Aydın" ve "Aydınlanma" sözcükleri hoş sözcüklerdir. Ama Kavramları göründüklerinden başka şeyler olduklarını gösterir. Aydınlanma kavramı Yararcılığa, ve Aydın kavramı ise Despota bağlıdır. Öylesine içsel olarak ki, Aydınlanma yararcı olmaksızın, ve Aydın despot olmaksızın olamaz. Aydınlanmanın yararcı etiği onun duyunçsuzluğu ile, ve Aydının despotizmi onun her zaman boyun eğen, her zaman karanlıkta kalan bir halkın varlığına gereksinimi ile bağlıdır. İyi yanında, yani salt öznel niyet olarak, Aydınlanma insanlığı kurtarma uğruna boşa çıkan girişimlerden biri olarak görünür. Aydınlanma bilimsel gelişimin Gönençte sınırsız bir artışa götürerek yoksulluğu ortadan kaldıracağı, insanı doğa karşısındaki güçsüzlüğünden kurtaracağı gibi beklentilerinde bir iyimserlik tinine anlatım verdi. Hiçbirşey böyle umuttan daha haklı, daha ussal, daha anlamlı olamazdı. Ama Aydınlanma insanın ilkin içinde, öznelliğinde, Duyuncunda gelişmesi gerektiğini, duyunçsuz bir gelişmenin yalnızca eşitsizliğin gelişmesi demek olduğunu anlayamazdı. Aydınlanmanın çocuksu tasarı beklenenin tam tersine sonuç verdi. Yalnızca pozitif bilgi ile boşinancın karşısına dikilen Aydınlanma moral İyiyi içgüdüsel Haz ile eşitledi ve bu ahlaksızlık temeli ile tutarlı olarak törelliği Yararcılığa indirgedi. Bencillik, duyunçsuz liberalizm, insanın en kaba saba hırsı bütün bir törel yaşamın ilkesi yapıldı. Aydınlanma mantığı Yararcılık Etiği temelinde Etiğin kendisini ortadan kaldırdı. Bu mantığın reel yanı olarak, "yararın" kendisini elde edenlerin yanısıra, yeryüzünde insanlığın daha önce hiç yaşamadığı bir yoksulluk, eşitsizlik, türesizlik dönemi başladı. Anamalcılık özdekçi ve görgücü Aydınların yaratısı değildir. İkisinden — Anamalcılık ya da Aydınlanma — hiç biri ötekinin yaratıcısı ya da nedeni değildir çünkü ikisi de bir ve aynı tinsel kökenden gelirler, aynı estetik, etik ve entellektüel düşüklüğü paylaşırlar: Güzele ilgisiz popüler, işlevsel, araçsal modern ‘estetik’ ölçünler, yararlığa, böylece sömürüye ayarlanmış bir ‘etik,’ ve anlam ve bilgi değil ama ele gelir materyel sonuçlar üretmeye indirgenmiş pragmatik pozitivist ‘bilim.’

	OLGULAR VE KAVRAMLAR
	OLGULAR VE KAVRAMLAR

1) Tarih Kavramı

2) Us Çağı

3) Aydınlanma ve Romantizm

	Aziz Yardımlı Facts and Concepts Kosovo 1999 Introduction Intellectual and Truth Why Mr. Chomsky's Views Are Criticized The PKK Question Hatred in Middle East and Europe

Galeri 1
(Lost in
plain sight)
Lucian Perkins

Galeri 2
(Şiirler)

Galeri 3
(Foto)

Kavramlar
		Mülkiyet, Kapitalizm, Özgürlük, Etik, Aydın, Halk, İdeoloji, Yurttaş, Demokrasi, Despotizm, Güç, Gelişme, Yurttaş Toplumu ...

_DOĞU VE DESPOTİZM


RUSYA DESPOTİZMDEN — DESPOTİZM YOLUYLA — DESPOTİZME	JAPONYA, KORE, HİNDİSTAN	PAKİSTAN İSTENÇSİZ DEMOKRASİ?	AFGANİSTAN; İRAN, KAZAKİSTAN		ÇİN DESPOTİZM ALTINDA LİBERALİZM

Despotizm bir Kültürdür, Uygarlık değil.
Doğulu bilinç Batının Kötü ile bir olduğunu düşünür. Sorunun daha karışık olabileceğini düşünmez. Batı kötü, suçlu, duyunçsuzdur. Doğu ise suçsuz kurban. Ama eğer Özgürlük Ahlak için, Erdem için saltık koşul ise, Duyunç ile bir ise, o zaman Özgürlük Kavramının nerede olduğu sorulmalıdır. Çin'de mi? Hindistan'da mı?
Eğer Batı tüm Özgürlüğüne karşın, Yasanın ve İnsan Haklarının bilincine karşın henüz moral ve törel gerilik içindeyse, ahlakın ve törelliğin koşulu olan Özgürlüğe henüz bütünüyle yabancı oan Doğunun durumununun ne olabileceğini yalın bir karşılaştırma ile çıkarabiliriz. Görüngü kendini gizleyen değil, ama kendini sergileyen Özdür.

Doğu Özgürlüğü hiçbir zaman tanımamıştır. Doğunun bildiği biricik özgürlük Despotun özgürlüğüdür. Batı evrensel Özgürlüğün bilincinin doğduğu yerdir. Bu demek değildir ki Özgürlük bilinci doğar doğmaz Avrupa Özgürlüğü tam içeriği ile yaşama geçirmiş, Ahlak ve Erdem birden bire tüm bireyler için bütün bir varoluşun koşulu olmuştur. Bu demektir ki, Özgürlük yoksunluğu içinde Ahlakı ve Erdemi de hiçbir zaman tanımamış olan Asya ile karşıtlık içinde, Avrupa Ahlakı, Erdemi ve Mutluluğu bu yaşamda gerçekleştirmenin yoluna girmiştir. Bu Zamanın, daha tam olarak Tarihin işidir ve yüzyılları gerektirir. Batı bu süreçte kendi içindeki despotla, kendi moral ve törel geriliği ile savaşım içindedir. Doğu ise Özgürlüğü bugün bile öğrenebilmiş değildir, ondaki kavga her durumda bir Despotun bir başka Despotla dürtüsel kavgasından ötesi değildir. Erdemsizlerin yaptıkları Devrimlerin kendilerinin ahlaklı olamayacaklarını, yalnızca despotizmin el değiştirmesi olduklarını Dünya-Tini her zaman olduğu gibi ancak onları yaparak ve yaşayarak öğrenmektedir. Doğunun milyarları Özgürlüğü öğrenmek zorundadırlar çünkü buna yeteneklidirler. Doğulu Batılıdan ayrı bir tür değildir. O da homo sapienstir, aynı insan doğasını taşır, ve insan olmanın değerini, anlamını, güzelliğini, mutluluğunu yaşayabilir ve yaşamalıdır.

Modern Tin:
Yurttaş Toplumu

	_

Bir Gereksinimler dizgesi olan Modern Toplumda Yurttaşlar mülkiyet iyeleridirler, birer kişidirler, ve özgürce sözleşme ilişkilerine girerler. Duyunç Özgürlüklerinde neyin iyi ve doğru, neyin kötü ve eğri olduğuna, neye inanacaklarına ya da inanmayacaklarına kendileri için karar verme hakkını bulurlar. Yasalarını özgürce kendileri yaparlar ve onlarda boyun eğdikleri Güç kendi ussal istençleridir. Kendileri gerçek Kendileridirler, çünkü Duyunçları ve İstençleri kendilerinindir. — Modern Törellik bir özgür Duyunç ve İstenç tini olduğu için değersiz geleneksel değerler ile bağdaşmaz. Gelenek ve Yenilik arasındaki bu çelişki Yurttaş Toplumunu bir Oluş süreci olarak, yeniliğin direnilmez bir İstenç gücüyle geleneği ortadan kaldırdığı bir modernleşme süreci olarak belirler. (Nihilizm yalnızca süreç olana, bu yüzden geçici ve göreli ve değersiz olana sarılmada yatar.) Bir Oluş Süreci olması aynı zamanda modern Yurttaş Toplumunun tüm erdemsizliğinin, türesizliğinin, bencilliğinin açıklamasıdır. Özgürlük kavramı bu süreci amaçsız ve anlamsız bir İlerleme değil, ama Ereği insan gizilliğinin tam açınımı olan direnilemez bir entellektüel, etik ve estetik Gelişme süreci yapar. Onda anlamsız olana, değersiz olana, erdemsiz olana karşı çıkacak olan istenç bir ideoloğun demagojik istenci değil, ama Yurttaşın kendi istencidir. Ve bu İstencin üstünde ve ötesinde hiçbir gücün olmaması modern Yurttaş Toplumunun saltık olarak ussal, türeli, özgür bir varoluşa gelişmesinin saltık güvencesidir. Yurttaş Toplumu kavramı Özgürlük kavramının bir çıkarsamasıdır, ve modern realite tüm değişkenliği, akışkanlığı ve gelişimi ile bu Kavramın milyonların bilinçlerinde ve yaşamlarında sınırsızca edimselleşmesinin sahnesidir.

Giriş Bölümü
(§§ 1-18)

Irkçı
Dörtler

"Bu herif tepeden tırnağa kapkaraydı — söylediklerinin aptalca olduğunun açık bir tanıtı" :: "Dieser Kerl war vom Kopf bis auf die Füße ganz schwarz, ein deutlicher Beweis, daß das, was er sagte, dumm war" (Immanuel Kant).

Kant her ne kadar kendi "aşkınsal çıkarsama" yöntemi ile Negronun karalığından onun aptallığını tanıtladığını ileri sürse de, yaptığı şey ne çıkarsamaydı, ne de felsefe. Felsefe görünüşü altında, yalnızca kişisel görüşlerine, aslında Avrupa’nın yaygın bir duyarsızlığına anlatım veriyordu ve bu bakımdan ne ilk, ne de sonuncuydu. Buna izin verebilecek biricik felsefe tanıtlamasız, çıkarsamasız bir felsefe, "kuşkucu felsefe" olabilirdi — eğer böyle birşeyi felsefe olarak kabul etmeye hazırsak. Buna karşı insanın bilgi yetisinden umutsuzluğa düşmeyenler için, örneğin tanıtlamayı kurgul usun doğası olarak, aslında kendisi olarak gören ve buna göre insanın bilme yeteneğin sonsuz ya da tanrısal olduğunu tanıtlayan Descartes için, "Sağ duyu (Us) tüm insanlara eşit olarak paylaştırılmıştır." Yine, Hegel'in saltık idealizmi ne Afrikalının, ne Yahudinin, ne de Germanik ırkın aşağı ya da üstün görülmesine izin vermez. Bütün varoluşun raslantısal değil ama saltık başyapıtı olan, Ereği olan homo sapiens siyah da olsa, beyaz da olsa aynı özü taşır. — Almanca Kant metni için bkz. BONN ÜNİVERSİTESİ.

Hume	Kant
Locke	Russell

Ruby Bridges, 1960.		"... For a little girl six years old going into a strange school with four strange deputy marshals, a place she had never been before, she showed a lot of courage. She never cried. She didn't whimper. She just marched along like a little soldier. And we're all very proud of her (applause)." (Link 1) (Link 2)

Eros, Modernlik ve
Ruhçözümleme
Aziz Yardımlı

		Tüm ruh-çözümleme uygulayımında en önemli olan sorun hastanın — bu durumda modernizmin kendisinin — özgür çağrışıma ve ussal iletişime açık olup olmadığıdır. Eğer nihilist yorum haklıysa, eğer modern toplum postmodern duruma, şizofrenik bir duruma bozulmuşsa, ussal iletişimden başka bir yöntemi olmayan ruhçözümleme geçersizdir.

Freud —
Erotik Eleştiri

Ego ve İd
Freud

Ruhsal Olayların İki İlkesi Üzerine Formülasyonlar
Freud

Çatışmadaki İnsan
Fancher

Eros ve Uygarlık
Marcuse

Freud İçin Bir
Yaşamöyküsü

İngilizce
Makaleler

Plutark
Meriç Mete

WATERHOUSE/PLUTARK
ARİADNE

DAVID/PLUTARK
SABİN KADINLARI

LAGRENEE/PLUTARK
ALKİBİADES VE METRESİ

ALMA TADEMA/PLUTARK
AMFİSSA KADINLARI

PLUTARK/BEETHOVEN
CORIOLANUS

Şafağın Kapıları
(1900)
Herbert James DRAPER
(1864-1920)

Yerde Aurora’nın ayaklarının altına saçılmış yatan ölü güller onun tükenmek
bilmez tutkusuna tanıklık ederler.
Gene de güllerin, tıpkı şafak gibi,
narin, uçucu bir güzellikleri vardır,
ve zaman içinde geri dönerler.
Evet, Aurora bir sonraki kurbanı için
bekliyor olabilir.
Ama pekala yeni güne bakıyor da olabilir,
çünkü ne de olsa Şafaktır.

SOFIANE SYLVIE

Novalis
Sümbül ile Gül’ün Öyküsü
Çeviren: Leman Toykan

‘‘... sıradana gizemli bir görünüş, ... sonluya sonsuz bir anlam verdiğimde, onu romantikleştiririm’’ ::
‘‘... indem ich dem Gewöhnlichen ein geheimnisvolles Ansehen, ... dem Endlichen einen unendlichen Sinn gebe, so romantisire ich es.’’ YAŞAMÖYKÜSÜ

Alma Tadema:
İnsanın Görkemi

Yapım: Diren Yardımlı

		Lawrence Alma-Tadema’nın resimlerinin çoğu klasisizme özel bir bakış açısından anlatım verir. Ortam genelde Mısır, Yunan ve Roma dünyalarıdır. Sokakları, balkonları dolduran insanlar ise daha çok Victorian dönemin İngilizleridir. Onu klasik öncüllerinden ayıran en önemli nokta seçtiği konularının dinsel ya da mitolojik olmayışıdır. Sanatçı bağlı kaldığı klasik tini insanların gündelik yaşamlarına yansıtır, onun soyluluğunu ve dinginliğini sokaklarda, parklarda gezen insanlara yükler. SERGİ

Adolphe-William Bouguereau:
İnsanı Tanrının gözleriyle görmek

Bouguereau Resim Sanatını
bu sanatın yetenekli olduğu sonsuzluğa,
Doğanın üstünde ve ötesinde
yalnızca insan Tininin üretebileceği,
daha Güzeli olmayan
sonsuz Biçimlere yükseltir.
Onda gördüğümüz ve bizi çarpan öğeler renkler ve şeyler değil,
ama insan ruhunun Güzelliği,
duygunun erişilmiş sonsuz Biçimidir.

‘‘İnsan Güzelliği ve Gerçekliği aramalı, Bayım! Öğrencilerime her zaman en son noktaya dek çalışmanız gerek derim. Yalnızca bir tür resim vardır. Göze eksiksizlik sunan resim, Titian ve Veronese’e de bulduğunuz güzel ve kusursaz türden işleme.’’

İsmail Dede Efendi

Melis Alkan

			Abdülkadir-î Meragî (1353?-1435) ve Itrî (1640?-1712) ile birlikte Klasik Türk Müziği’nin en büyük üç müzisyeninden biri olarak kabul edilen Hammamîzade İsmail Dede Efendi 9 Ocak 1778’de İstanbul’da doğdu. 1797’de Yenikapı Mevlevihanesi’ne çekilen İsmail burada musiki bilgisini ve yeteneğini ilerletti ve Abdülbaki Nasır Dede’den ney çalmayı öğrendi. Şeyhi Ali Nutki Dede genç mürid İsmail’deki musiki yeteneğini fark etmiş ve ona ‘‘Öyle görüyorum ki geleceğin en büyük üstadı olacaksın’’ demiştir.

Toplumsal Sözleşme
Du contrat social
Jean-Jacques Rousseau

	_	"Özgürlüğünü yadsımak insan niteliğini, insanlık haklarını, giderek ödevlerini bile yadsımak demektir. Herşeyden vazgeçen biri için bunun karşılığının ödenmesi olanaklı değildir. Böyle bir vazgeçme insan doğası ile bağdaşmaz; ve istencinden tüm özgürlüğü kaldırmak eylemlerinden tüm ahlakı kaldırmaktır." :: "Renoncer à sa liberté c’est renoncer à sa qualité d’homme, aux droits de l’humanité, même à ses devoirs. Il n’y a nul dédommagement possible pour quiconque renonce à tout. Une telle renonciation est incompatible avec la nature de l’homme, et c’est ôter toute moralité à ses actions que d’ôter toute liberté à sa volonté." BİRİNCİ BÖLÜM: Türkçe-Fransızca

Devlet ussal
yasa İstencidir.

Nietzsche
Frank Thilly Felsefe Tarihi’nden
Çeviri: Nur Küçük • Yasemin Çevik

Nietzsche Schopenhauer’ın istencin varoluş ilkesi olduğu yolundaki temel anlayışını kabul eder, ancak bu istenci yalnızca yaşama istenci olarak değil ama Güç İstenci olarak tasarlar: Yaşam özsel olarak Gücün arttırılmasına yönelik bir çabadır, ve bu taşkın İçgüdü iyidir: Alles Gute ist Instinkt.

Görelilik Kuramı:
Felsefesiz Bilim
Aziz Yardımlı

Görelilik kuramı Saçma olana inancı ister. Bu kurama göre Uzayın çevresi çitlerle kuşatılıdır. Bu kurama göre, ‘Uzay bükülebilir, uzayıp kısalabilirdir.’ ‘Her bir özel uzay noktası için yalıtılmış özel bir zaman kıpısı vardır ve evrensel bir Şimdi yoktur.’ Görelilik kuramı böyle düşüncelerin ussal olduklarını ileri sürmez. Tersini ileri sürer. Gerçekten de bu tür düşünceler açıkça us-dışıdırlar ve düşünülemezler. Einstein Logosu Olympos’un yükseklerinden yere indirdiğini, bilimin temelinde düşüncenin değil, duyusal algının yattığını belirtir. Ve duyular hiç kuşkusuz gözlemci özneye görelidirler, saltık değil, evrensel değil. Mekaniğin — ister fotonun isterse galaksinin olsun — özsel olarak ussal olduğu düzeye dek, Görelilik Kuramı bir kozmoza değil, ama ancak bir kaosa temel olabilir — eğer bilinçsizce ussallaştırılmıyorsa.

	Cindy Sherman / Martin Paar Fotoğraf Sanatı

	Friedrich Hölderlin (1770-1843) Çocukken / Da ich ein Knabe war

	Beethoven (1770-1827) Piano Sonatı No. 8, Do Minör (Opus 13) (Pathétique)

	Alfred Guillou (1844-1926)
Güzel Sanat	Alfred Guillou (1844-1926)

‘‘Ahlakın yasaları sanatın da yasalarıdır.’’
— Robert Schumann

The Academic Tradition

Çirkinin Sanatı:
Pablo Picasso
Kübizm yalnızca estetik olarak değil, moral olarak da bozar, çünkü yalanı normalleştirir. Anlamsızın anlamlı, çirkinin güzel olduğunu doğrulayan insanlığın dışsal bir totalitarizme gereksininimi kalmaz.

Aziz Yardımlı

	--
Kübizm yalnızca kötü sanat değildir; onu yalnızca ilkelliğe geri dönüş ve soyutlamacılık gibi terimlerde açıklayamayız. Güzelden korku/nefret salt estetik duyarsızlık değildir. Duyunun Çirkininde anlatım bulan şey duygunun Çirkinidir.

Tuval üzerindeki Biçimin sanatçının ruhunun kendisinden başka birşeyin anlatımı olmadığı düzeye dek, Picasso modern nihilizmin insan ruhuna neler yapabileceğini gösteren iyi bir örnektir. Güzellik saltık Değerdir. Picasso onun yerine Çirkini, biçimsiz olanı geçirir. Güzel Sanat sonsuz Gerçeği duyusal Biçimin sonsuzluğu ile, tanrısal Güzellik ile yaşama etkinliğidir ve güdüsü insan ruhundaki Güzellik İdeası, sağlıklı her insan ruhunda bulunan beğeni yetisidir. Pablo Picasso'nun yaratıcı kaynağı ise yine aynı insan ruhundan, ama onun karanlık derinliklerinden, insan ruhunun yalnızca baskılamaya uygun gördüğü yaşantılarla dolu bilinçaltından gelir. Onda sanat Güzelin değil, Güzelden kaçmanın, giderek Güzelden korkunun anlatımı olur, ve modern bireyin hırs güdümündeki gerçekliksiz ve inançsız varoluşunu Güzelin tılsımından da sıyırarak, bireyin kendi yarattığı gri Şimdisine dayanabilmesi için, kendisini daha da grileştirebilmesi için gerekli olan estetik narkozu üretir. Picasso’nun dehası ona ününü bağışlayan bilgisiz, beğenisiz, anlamayan, henüz yarı-gelişmiş Batı kültürünün karşılık olarak ondan ne istediğini herkesten iyi anlamasında yatıyordu. Bir Nefret Çağına dönen 20’nci yüzyılın ilk yarısında moral Kötülüğün yanına onunla geçinebilecek duyusal biçim olarak Çirkini ekledi. 20.000’i aşan yapıtlarının sayısı bile modern kültürün nihilist yüzünü sergilemedeki, insanlığa nasıl anlamsız, nasıl değersiz olunabileceğini göstermedeki coşkusunu ve tutkusunu tanıtlar. Etik düşüklüğün estetik düşüklükten soyutlanamayacağını gösterdi, ve politik demagojiyi estetik demagoji ile tamamladı. Picasso Herkesin Sanatçısıydı.

UYGARLIK VE HOŞNUTSUZLUKLARI
Birinci Bölüm

		‘‘Güzellik yoluyla, duyumsayan insan biçim ve düşünceye götürülür; güzellik yoluyla, düşünen insan geriye özdeğe götürülür ve yeniden duyu dünyasına kazanılır. ... Güzellik iki karşıt durumu, duygu ve düşünce durumlarını bağlar.’’ Friedrich Schiller İnsanın Estetik Eğitimi Üzerine Mektuplar (Mektup XVIII)

GÖRGÜL BİLİMLER

	ÖKLİDES Öğeler Pisagor Teoremi

	MAX BORN Dinginliksiz Evren

	ULUĞ BEY Gökbilim

	Kepler Yasaları

	ALEXANDRE KOYRE Leibniz-Newton Savaşları

	ERWIN SHCRÖDİNGER Özdek Nedir?

GÖRGÜL BİLİMLER. ETHER

	JAMES CLERK MAXWELL Ether

	ALBERT EINSTEIN Ether

	MICHAEL FARADAY Ether

	DAVID BOHM Ether

	ISAAC NEWTON Ether

Postmodern Sorunlar:
Büyük Anlatı Anlatısı

	.
Postmodern irrasyonalizm akrabası olan varoluşçuluk gibi moral ölçünlerden yoksun olduğu için kendine herhangi bir ideolojiyi seçme özgürlüğünü de tanır. Doğal bilincin bu göreliliği anlamaması bir düzeltme işlevini görür.

Postmodern bakış açısı ‘Büyük Anlatı’ dediği kurtarıcı ideolojinin geçersiz olduğunu ileri sürer. Ama geçersiz olduğu söylenen şey bu bakış açısının habercileri olan nihilist düşünürler tarafından vurgulu olarak doğrulanır — örneğin Logosu reddeden Heidegger'in bir büyük anlatı olan Nazizme, ve yine Logos olan Özü reddeden Sartre'ın bir başka büyük anlatı olan Marxizme sarılmalarında olduğu gibi. Ya da, daha yakın zamanlarda, Foucault'nun İran'daki molla Teokrasisini kutlaması ve aklaması ve savunması gibi. Bu birbirinden büyük "Büyük Anlatıların" onları sözde yadsıyanlar tarafından doğrulanması Postmodern entellektüalizmin de tıpkı postmodern etik gibi bir ironiden öteye geçemediğini gösterir. Usu yadsımanın Özgürlüğü de yadsımaya ve despot İdeolojiyi doğrulamaya götürmesi konusu bir yana, ideoloji modern Yurttaş Toplumu için hiç kuşkusuz anlamsız ve geçersizdir, çünkü özgür insanların kurtuluşa ve sözde kurtarıcılara gereksinimleri yoktur. Yurttaş Toplumu kendini varoluşun entellektüel, etik ve estetik her boyutunda — eksiksiz Bilgi, Türe ve estetik Biçime doğru — engel tanımadan değişerek ve gelişerek kurtarır. Modern olanın gelenekselleşmemesi, yeni olanın dolaysızca eskimek zorunda olması ölçüsünde, modern kültür kesintisiz bir kendini-olumsuzlama sürecidir. Postmodern bakış açısı bu içine ikinci bir kez girilemeyen ırmağı, bu hiç durmayan akışkanlık sürecini işlerin son durumu olarak, ve ondaki nihilizmi insanlığın moral yazgısı olarak, tarihin sonu olarak görür. Bunun nedeni Usu, Logosu Us olarak değil, ama yalnızca Söylem olarak, Konuşma olarak görmeye karar vermesidir. Ve bu öncül üzerine vargısı hiç kuşkusuz başka türlü olmamalıdır. Dahası, postmodern bilinç için dünyanın nesnel durumu da etimolojik bir realiteden, bir hiper-realiteden, bir 'metin'den, simgeden vb. daha ötesi olmamalıdır. Postmodernizm için özsel olan şey gene de Öz olmayan bir Konuşmadır — ya da onun görsel, imgesel, simgesel, medyatik vb. biçimleri. Konuşmanın kendinde Us, Logos olması ölçüsünde, Postmodernizmin yalnızca usdışı Konuşma olduğunu söyleyemeyiz. Bu yeterli değildir. Postmodern Konuşma Usu, Logosu reddeden bir Konuşma olduğu için haklı olarak kendine bir us-yarılması tanısını koyar. Ve bilindiği gibi, us-yarılması gerçekte Söyleme, Logosa, Konuşmaya kapalı, iletişimsiz bir insan-altı durumdur. Eğer doğal bilinç bu 'felsefelere' kapılmışsa, bunun nedeni onları anlayabilecek kadar yanlış düşünmeyi başaramıyor olmasıdır.